Hoe bereik je hulpdiensten als 112 tijdelijk niet werkt? Waar kun je terecht als de stroom langere tijd uitvalt en internet en telefonie niet beschikbaar zijn? Het zijn situaties die zeldzaam zijn, maar wél kunnen voorkomen door extreem weer, grote storingen of andere incidenten. Daarom werkt de regio Zaanstreek Waterland aan een betere voorbereiding op dit soort scenario’s.
In 2026 gaat de gemeente Wormerland, namens de Veiligheidsregio Zaanstreek Waterland, samen met Purmerend een pilot met noodsteunpunten uitvoeren. Deze proef moet duidelijk maken hoe we inwoners het beste kunnen ondersteunen wanneer vitale voorzieningen langere tijd uitvallen.
Noodsteunpunten: een veilige plek in de wijk
Een noodsteunpunt is een herkenbare locatie in de buurt—denk aan een buurthuis, kerk of sporthal—waar inwoners terechtkunnen als reguliere systemen uitvallen.
Het is geen slaaplocatie, maar een plek waar je:
- Informatie kunt krijgen over de situatie
- Hulp kunt vragen of elkaar kunt ondersteunen
- Noodgevallen kunt doorgeven als telefoon- en internetverbindingen niet beschikbaar zijn
Hoe zo’n steunpunt precies moet worden ingericht, wordt niet vooraf bepaald. Juist het experiment—wat werkt wel, wat werkt niet—is de kern van de pilot.
Waar komt het noodsteunpunt in Wormerland?
De exacte locatie van het noodsteunpunt in Wormerland is nog niet bekend.
De gemeente onderzoekt op dit moment welke bestaande plek in de wijk geschikt is. Belangrijke criteria zijn onder meer bereikbaarheid, ruimte, voorzieningen en de mate waarin omwonenden betrokken willen zijn.
Zodra een locatie is gekozen, worden omwonenden als eerste geïnformeerd en uitgenodigd om mee te denken en mee te doen.
Wat onderzoekt Wormerland precies?
Als één van de twee uitvoerende gemeenten test Wormerland in de praktijk:
- Welke locatie in de gemeente geschikt blijkt als noodsteunpunt
- Hoe inwoners reageren op een langdurige uitval van stroom, telecom of andere voorzieningen
- Welke materialen, vrijwilligers en voorzieningen nodig zijn
- Hoe inwoners elkaar kunnen helpen en welke rol de gemeente daarbij speelt
- Hoe urgente meldingen toch bij de juiste hulpdiensten terechtkomen
- Hoe de gemeentelijke dienstverlening (denk aan zorg, bereikbaarheid en openbare orde) kan doorgaan tijdens grote verstoringen
- Door deze inzichten kan Wormerland gerichte keuzes maken voor toekomstige noodsituaties.
De rol van de Veiligheidsregio
De pilot vindt plaats namens en in samenwerking met de Veiligheidsregio Zaanstreek Waterland.
De veiligheidsregio ondersteunt gemeenten tijdens crises en zorgt ervoor dat meldingen, informatie en hulpverlening ook tijdens verstoringen zo goed mogelijk door kunnen gaan.
Tijdens de pilot worden ook regionale coördinatiepunten ingericht, zodat dringende meldingen vanuit wijken alsnog kunnen worden doorgegeven, zelfs wanneer de meldkamer minder bereikbaar is.
Samenredzaamheid: de kracht van de gemeenschap
Bij grote verstoringen kunnen hulpdiensten niet overal tegelijk zijn. Vaak zijn buren de eersten die elkaar zien, bereiken en ondersteunen. Daarom staat samenredzaamheid centraal in deze pilot.
Inwoners spelen een belangrijke rol door:
- elkaar te informeren
- EHBO- of praktische kennis te delen
- te helpen bij simpele hand- en spandiensten
- contact te houden met kwetsbare buurtgenoten
De overheid zorgt voor structuur en ondersteuning, maar het is de kracht van de gemeenschap die in noodsituaties het verschil maakt.
En de rest van de regio?
De andere gemeenten in Zaanstreek Waterland—zoals Oostzaan, Waterland, Landsmeer, Zaanstad en Edam Volendam—organiseren zelf geen pilot, maar denken actief mee en volgen de resultaten nauwgezet. Zo zijn de inzichten straks toepasbaar in de hele regio.
Hoe gaat het verder?
In het loop van dit jaar worden de pilots uitgevoerd. Daarna volgt een uitgebreide evaluatie.
De lessen uit Wormerland en Purmerend worden in 2027 verwerkt in een regionaal plan voor alle gemeenten in Zaanstreek Waterland. Dat plan vormt de basis voor toekomstige afspraken, voorzieningen en samenwerkingen rond langdurige uitval van vitale systemen.
Samen staan we sterker
Met deze pilot zet Wormerland een belangrijke stap richting een toekomst waarin we beter voorbereid zijn op onverwachte situaties.
Door nu te testen, te leren en te verbeteren bouwen we aan een veerkrachtige gemeenschap, een buurt, dorp en regio waar we op elkaar kunnen rekenen wanneer het er écht op aankomt.